20 lat temu odszedł J Dilla - 10 perełek, których możesz nie znać

Dziś mija 20 rocznica śmierci legendarnego mistrza konsolety z Detroit - J Dilli. To dobry moment, żeby przypomnieć nieco mniej znane bądź zapomniane perełki w dyskografii Jamesa Dewitta Yanceya. Z uwagi na datę wybrałem dziesięć, choć oczywiście jest ich zdecydowanie więcej.

Sprawdź też nasze wcześniejsze materiały na temat Dilli:

J Dilla obchodziłby dziś 50 urodziny - w czym tkwił jego fenomen?

Biografia J Dilli - 2 godziny opowieści o historii legendy

Common - wywiad cz. 1: droga do "Let Love", I Used To Love H.E.R. a newschool, J Dilla

J Dilla - to już 14 lat... - 14 perełek z 2010-2019 na bitach Dilli

Dilla Got Soul! 14 utworów od Jay Dee na Walentynki - ranking

Amp Fiddler - wywiad z mentorem J Dilli: początki Jay Dee; trasy z Georgem Clintonem; Prince

Illa J "Czasem musisz zaryzykować i zrobić ten skok nad przepaścią" - videowywiad

1. T-Love - When You're Older (Ode To The Pickaninny)

T-Love to raperka i dziennikarka z Los Angeles. Wychowywała się z samym Dr. Dre, a pierwsze szlify w muzycznej karierze stawiała, produkując demówki dla Eazy'ego-E. Pisała do magazynów Vibe, URB czy The Source. Ma na koncie kilka płyt, a jedną z nich jest chyba najbardziej znany w jej dorobku, świetnie przyjęty album "Long Way Back" z 2003 roku. J Dilla dostarczył na niego cztery wyborne bity, w tym ten do utworu "When You're Older (Ode To Pickaniny)", jakby żywcem wyjęty z połowy lat 90. W ogóle polecam sprawdzić cały materiał, bo doskonale miesza się tu klasyczny hip-hop z jazzowym vibem.

2. Toshi Kubota - Nothing But Your Love (Jay Dee Remix)

Dilla znany był nie tylko z produkowania świetnych bitów dla raperów i wokalistów, ale też z remiksowania ich muzyki. W 2001 roku wziął na warsztat kawałek Toshinobu Kuboty, jednej z największych gwiazd japońskiej muzyki soul i R&B. I naprawdę mówimy tutaj o gwieździe przez duże "G". Toshi ma na koncie 21 płyt i 19 tras koncertowych. Część jego albumów została nagrana w języku angielskim. Krążek "Nothing But Your Love" wydano w 2000 roku. Warto sprawdzić w jak oryginalny sposób Dilla przerobił tytułowy numer i z funkującego jointa, pełnego tłustych basów i lekkich piszczał w tle, zmienił go w bujający neo-soul nieco w stylu D'Angelo.

3. Brother Jack McDuff - Oblighetto (J Dilla Remix)

Kolejny remix Dilli w zestawieniu to jego wersja "Oblighetto". W oryginale jest to kompozycja Jacka McDuffa, hammondzisty, a zarazem jednego z ulubionych muzyków Yanceya. Utwór ten możecie sprawdzić na rewelacyjnej kompilacji "Blue Note Revisited", gdzie oprócz bohatera tego artykułu nowe wersje mniej lub bardziej znanych kompozycji z katalogu najbardziej znanej jazzowej wytwórni świata prezentowali tacy producenci jak Madlib, DJ Spinna, Kenny Dope i DJ Cam, czy takie kolektywy jak kultowa Jazzanova, Kyoto Jazz Massive i Bugz In The Attic. Ten album to absolutna perełka.

4. Heavy D feat. Q-Tip - Listen

Jednym z mniej pamiętanych dziś dokonań w dyskografii J Dilli jest współpraca z legendarnym Heavym D. Miała ona miejsce przy okazji wydania jego solówki "Heavy" z 1999 roku. Tam ukazał się numer "Listen" na bicie 25-letniego wtedy Yanceya. Gościnny występ zaliczył tu Q-Tip, który jest również koproducentem utworu. Bit do niego wszedł później na kompilację "Vintage" z instrumentalami Jaya z lat 95-98, która swoją premierę miała cztery lata po wejściu albumu Heavy'ego na półki sklepowe.

5. A Tribe Called Quest feat. Jay Dee - That Shit

Kawałki ATCQ na produkcji J Dilli, takie jak "1nce Again" czy "Find A Way", to już klasyki. Jednak w dorobku tria z Nowego Jorku jest jeden numer na jego bicie, który w pełnej wersji nigdy nigdzie oficjalnie się nie ukazał, ale za to w okrojonej trafił na mixtape Funkmastera Flexa "60 Minutes Of Funk Vol. 3" z 1998 roku. To "That Shit", w którym producent z Detroit nie tylko wysmażył wyborny bit, ale dostarczył także gościnną zwrotkę. Co ciekawe, nie ma żadnych creditsów mówiących o tym, kto jest autorem muzyki w tym kawałku. Dowiadujemy się tego z wymiany zdań między Phifem a Tipem mającej miejsce w utworze. "Ali is here and Jay Dee" - nawija pierwszy. "Yeah, he did the track" - odpowiada Kamaal. Chodzą słuchy, że jest to odrzut z sesji nagraniowych na "The Love Movement". Całość można sprawdzić na YouTube.

6. Lawless Element - The Shining

2005 rok to mniej więcej czas, w którym dość sporo zaczynało się dziać na undergroundowej scenie Detroit. Black Milk dopiero startował z solową karierą po tym, jak jego duet producencki z Young RJ'em, znany jako B.R. Gunna, powoli kończył działalność (oryginalnie było to trio, w którym rapował również Fat Ray), a o Apollo Brownie jeszcze nikt nie słyszał. Wtedy też wyszła jedyna jak na razie płyta duetu Lawless Element "Soundvision: In Stereo". W jego skład wchodzą pochodzący, a jakżeby inaczej, z Detroit Griot i Magnif. Pierwszy jest raperem, drugi poza emceeingiem zajmuje się również produkcją i DJką. To on dostarczył większość muzyki na album. Dilla zaś, wspólnie ze wspomnianym Young RJ'em, zrobił bit do kawałka "The Shining". Poza tym udziela się również gościnnie w numerze "Love". Jako ciekawostkę dodam tylko, że jeden z tracków jest tutaj na produkcji Madliba.

7. Macy Gray - I Try (Jay Dee Remix)

Kolejna perełka w katalogu Dilli i kolejny remix, tym razem jednego z najbardziej znanych utworów Macy Gray - "I Try". Ukazał się on na brytyjskiej edycji singla. Sprawne ucho wychwyci wplecione tu motywy z podkładu do "A Film Called (PIMP)" z płyty Commona "Like Water For Chocolate". Bardzo ciekawie pomyślane, a dzięki tej wersji wokal Gray nabiera nieco bardziej neo-soulowego sznytu.

8. Norman Brown - Angel

Inne zapomniane collabo Dilli to joint z Normanem Brownem, który oprócz tego, że śpiewa, znany jest także jako świetny gitarzysta. Na koncie ma aż 14 płyt, a Dilla pojawił się na szóstej z nich jako koproducent numeru "Angel", zrobionego do spółki ze związanym z The Roots Jamesem Poyserem i Malikiem Pendletonem. Pięknie to buja.

9. 1st Down - A Day Wit The Homiez

1st Down to duet, który Dilla założył wspólnie z Phat Katem, jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci podziemnej sceny Detroit. W 95 roku panowie podpisali kontrakt z Pay Day Records, który poskutkował wydaniem 12-calowego singla "A Day Wit The Homiez" / "Front Street". Mimo tego, że panowie nie wydali nigdy oficjalnej płyty, to wciąż ze sobą współpracowali. W 1999 roku ukazała się epka Phat Kata "Dedication To The Suckers" w całości na bitach Jamesa, a potem ten dostarczał także produkcje na jego dwie solówki - "The Undeniable LP" i "Carte Blanche". Warto sprawdzić wszystkie te materiały, bo to kawał dobrego rapu.

10. Common - The Movement

Na koniec zestawienia Common. Do hip-hopowego kanonu przeszły takie jego płyty jak wspomniane wyżej "Like Water For Chocolate" czy "Be", w których J Dilla udzielał się produkcyjnie, ale odnoszę wrażenie, że mniej osób może kojarzyć utwór "The Movement", który panowie zrobili przy okazji ścieżki dźwiękowej do gry "NBA 2K6". To naprawdę mocny banger. W ogóle sama tracklista tej kompilacji robi duże wrażenie. Usłyszymy na niej Redmana, Blackalicious, Ghostface Killah, Jean Grae, Hieroglyphics, Zion I czy RJD2.